Bizkaia

Bizkaia Euskal Herriko zazpi lurraldeetako bat da. Administratiboki, Euskal Autonomia Erkidegoko foru probintzia edo lurralde historikoa da, honen mendebaldean kokatua. Iparraldean Kantauri itsasoa (Bizkaiko Golkoa) du; hegoaldean Burgos eta Araba; mendebaldean, Kantabria eta Burgos eta ekialdean Gipuzkoa. 2.217km²-ko azalera eta 1.136.181 biztanle ditu Bizkaiak. Euskal Herriko herrialderik populatuena da eta Bilbo Handiak osatzen du gaur egun dagoen konurbazio garrantzitsu bakarra. Hiriburua Bilboda.

Hemen duzue Bizkaiko eskudoa:

Bizkaiko eskudoak Haro familia otsoak erakusten digu, eta roble bai, batzuetan Gernikako arbola identifikatzen duena. Roble horri gurutze bat gehitu zitzaion. Elementu erlijiosoak azaltzen dira, San Andrés-en gurutzea, esate baterako. Bizkaiaren banaketa administratiboa, askotan ofiziala dena eta beste askotan ofiziosoa, historian zehar egoniko gertaerei erantzuten dio, eta gaur egun ere banaketa asko gertakari hauei zor zaie. Bizkaia udalerritan banatzen da eta udalerri bakoitzak kudeaketarako, legegintzarako eta lege horiek exekutatzeko eskumenak ditu. Era berean hainbat udalerri batzen dituzten mankomunitateak daude, zerbitzu publikoen kudeaketarako. Honetaz gain ofizialki dagoen banaketa bakarra Partidu Judizialena da. Zuzenbidearen ikuspuntutik Infatzioiak bereiztu behar dira forurik gabeko lurretatik.

Banaketa historikoa
Aretx baten gerizpean biltzen dan baserritarren batzarrak erabagiten dau arazoez, eta beti hartzen dabez erabagirik zuzenenak." || ||
 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Cquote1.png/20px-Cquote1.png width="20" height="15" caption="Bizkaia" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Cquote1.png"]] || "Gernika Munduko Herririk zoriontsuena da.
 * **—Jean-Jaques Rousseau** ||
 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/38/Biscay_formation.gif width="200" height="127" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Biscay_formation.gif"]][[image:http://upload.wikimedia.org/skins/common/images/magnify-clip.png width="15" height="11" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Biscay_formation.gif"]]Bizkaiaren osaketa historikoa ██ Jatorrizko eskualdeak ██ XVII. mendean gehituak ██ Geroago gehituak ██ Urduña ██ //Puntuak//: XIII. mendearenaurretik gehituta hiriak ██ XIII. mendearen ondoren gehitutako hiriak || * **Jatorrizko eskualdeak:**
 * Uribe
 * Busturia
 * Markina
 * Bedia
 * Zornotza
 * Arratia
 * **Geroago gehitu zirenak**
 * Durango
 * Enkarterriak
 * Orozko
 * Hainbat hiri enkartatu (puntu berdeak eta urdinak)
 * Urduña hiria. ||

Deihadar-mendiak
Bizkaiko antzinako banaketa administratiboan garrantzi berezia zuten Deihadar mendiek. Hauetan deiadarrak egiten ziren Batzar Nagusietara joateko eta sua pizten zen tontorrean. Mendiak Kolitza, Oiz, Ganekogorta, Sollube eta Gorbeia ziren 

Gaur egungo banaketa
//Bizkaiko eskualdeen zerrenda// 
 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Comarcas_de_Bizkaia.png/200px-Comarcas_de_Bizkaia.png width="200" height="130" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Comarcas_de_Bizkaia.png"]][[image:http://upload.wikimedia.org/skins/common/images/magnify-clip.png width="15" height="11" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Comarcas_de_Bizkaia.png"]] ██ Bilbo Handia ██ Mungialdea ██ Busturialdea ██ Durangaldea ██ Lea-Artibai ██ Arratia eta Nerbioi ibarra ██ Enkarterriak || * Arratia
 * Bilbo Handia
 * Bilbo
 * Ezkerraldea
 * Hego Uribe
 * Txorierri
 * Uribe-Kosta
 * Meatzaldea
 * Busturialdea
 * Durangaldea
 * Enkarterriak
 * Lea-Artibai
 * Mungialdea
 * Nerbioi ibarra ||

Partidu judizialak

 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Partidos_judiciales_de_Bizkaia.png/200px-Partidos_judiciales_de_Bizkaia.png width="200" height="130" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Partidos_judiciales_de_Bizkaia.png"]][[image:http://upload.wikimedia.org/skins/common/images/magnify-clip.png width="15" height="11" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Partidos_judiciales_de_Bizkaia.png"]]Bizkaiko Partidu Judizialak eta bere eraginguneak || # Durango
 * 1) Barakaldo
 * 2) Gernika-Lumo
 * 3) Bilbao
 * 4) Balmaseda
 * 5) Getxo ||

Bizkaia bera Erdi Aroan eratu zen, eta 1200. urtean Gaztelak konkistatu zuen. Aro modernoan gune komertzial eta industriala bilakatu zen, batez ere Bilboko Portua dela eta, Gaztelako portua bilakatu baitzen. XIX eta XX. mendeetan burdinak eta feudalismo ezak industrializazio azkarra garatu zuten.
 * Bizkaiko historia** paleolitikoan hasten da, hainbat kobazulotan aurkitu diren margoek adierazten duten bezala. Erromatarrek eragin eskasa izan zuten lurraldean eta hori dela eta euskarak bizirik dirau gaurdaino.

Bizkaian Euzko Alderdi Jeltzalea eta PSOE re jaiotza eman zen eta mugimendu politikoek historia handia dute bertan. Gaur egun EAJ da alderdi hegemonikoa. Ia-ia udalerri guztietan irabazten du eta Bizkaiko Foru Aldundiaz gain gorte ezberdinetan dauden eserlekuen gehiengoa ere eskuratzen du. 

Bizkaiko Foru Aldundia

 * [[image:http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Circunscripciones_electorales_de_Bizkaia.png/250px-Circunscripciones_electorales_de_Bizkaia.png width="250" height="162" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Circunscripciones_electorales_de_Bizkaia.png"]][[image:http://upload.wikimedia.org/skins/common/images/magnify-clip.png width="15" height="11" link="http://eu.wikipedia.org/wiki/Irudi:Circunscripciones_electorales_de_Bizkaia.png"]]Bizkaiko Hauteskunde Barrutiak || Bizkako Foru Aldundietarako hauteskundeak 4 barruti ezberdinetan egiten dira:
 * 1) Bilbo
 * 2) Enkarterriak
 * 3) Busturia-Uribe
 * 4) Durango-Arratia ||

**Durangoko Azoka**

Durangoko Euskal Liburu eta Disko Azoka Euskal Herriko handiena eta garrantzitsuena da. Urtero, abenduaren lehenengo hamabostaldian, lurralde osoko argitaletxeak batzen diren topagunea da, non bai nobedadeak baita aurreko urteetako liburu eta diskoak ere salgai baitaude. 1965tik antolatu izan da eta hasieran txikia bazen ere geroz eta handiagoa den ekimena bilakatu da. Elizatarik merkatura igaro zen, gero merkatutik karpa batera eta gaur egun Landako Erakustazokan antolatzen da. Bizkaian erreferente kultural nagusi bat da gaur egun.